AI và Môi Trường: Những thách thức, trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp

Trong những năm gần đây, trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành một phần không thể thiếu trong nhiều lĩnh vực đa dạng. Sự phát triển mạnh mẽ của AI mang lại nhiều lợi ích vượt bậc, từ cải thiện hiệu suất làm việc đến mở ra những tiềm năng mới cho nghiên cứu khoa học. 

Tuy nhiên, đằng sau những tiến bộ này là một vấn đề lớn về môi trường mà ít người chú ý là vấn đề lượng năng lượng mà AI tiêu thụ. 

Câu hỏi đặt ra là liệu việc tiêu tốn lượng năng lượng quá nhiều này có xứng đáng với những lợi ích mà AI mang lại hay không? Và các doanh nghiệp cần làm gì để cân bằng giữa việc phát triển công nghệ và bảo vệ môi trường? 

AI tác động đến với môi trường

Các trung tâm dữ liệu chiếm một phần đáng kể trong lượng điện tiêu thụ toàn cầu, dự kiến ​​sẽ tăng gấp đôi vào năm 2026, chủ yếu là do AI. Vận hành AI ở quy mô lớn đòi hỏi nhiều trung tâm dữ liệu được trang bị các bộ phận xử lý đồ hoạ (GPU) mạnh mẽ và tiêu thụ điện cao. Trí tuệ nhân tạo (AI) ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường do tiêu tốn một lượng năng lượng khổng lồ, với các trung tâm dữ liệu sử dụng hàng ngàn GPU tiêu thụ điện gấp 10 lần so với các ngành khác.

Nguồn điện chủ yếu cho AI đến từ năng lượng không tái tạo như than đá và dầu mỏ, gây phát thải khí nhà kính và góp phần vào biến đổi khí hậu, làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu và hiện tượng thời tiết cực đoan. Chế tạo các thiết bị công nghệ AI cũng gây ô nhiễm môi trường và suy giảm tài nguyên thiên nhiên, ảnh hưởng đến chất lượng không khí và nước.

Mặc dù các cải tiến như sử dụng năng lượng tái tạo giúp giảm khí thải carbon, tác động môi trường của AI vẫn không thể được giảm thiểu hoàn toàn. Hơn hết, khai thác và chế biến nguyên liệu thô làm ô nhiễm không khí và nước, đồng thời chất thải điện tử từ thiết bị hết hạn cũng tạo ra vấn đề quản lý chất thải lớn. 

Vì vậy, cần cân nhắc kỹ lưỡng các tác động môi trường của AI để giảm thiểu những ảnh hưởng tiêu cực này.

Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp 

Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp (Corporate Social Responsibility - CSR) liên quan đến việc các công ty tham gia tích cực vào các hoạt động có lợi cho cộng đồng và môi trường, ngoài việc chỉ tập trung vào lợi nhuận. CSR bao gồm việc áp dụng các thực hành bền vững, hỗ trợ cộng đồng, và đảm bảo công bằng trong công việc. Ví dụ, các công ty như Microsoft và Google thực hiện các chương trình CSR mạnh mẽ, đầu tư vào năng lượng tái tạo và hỗ trợ các sáng kiến giáo dục cũng như nghiên cứu môi trường. 

Tuy nhiên, việc đánh giá thực tế cho thấy rằng, mặc dù nhiều doanh nghiệp cam kết giảm carbon và cải thiện điều kiện làm việc, một số cam kết có thể không được thực hiện đầy đủ và chỉ mang tính hình thức. CSR đôi khi được sử dụng như một công cụ tiếp thị hơn là thực sự cải thiện điều kiện xã hội và môi trường.

Do đó, việc đánh giá cam kết của các công ty cần phải xem xét cả hành động thực tế và kết quả đạt được để đảm bảo sự phát triển lâu dài và bền vững.

Tầm quan trọng của AI và cách sử dụng hợp lí 

AI mang lại giá trị quan trọng cả cho thị trường và xã hội thông qua việc cải thiện năng suất, thúc đẩy đổi mới và giải quyết các vấn đề xã hội. AI đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả và năng suất, từ tự động hóa quy trình và phân tích dữ liệu lớn đến đổi mới công nghệ và cải thiện dịch vụ trong nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, tầm quan trọng của AI không chỉ nằm ở khả năng đổi mới mà còn ở cách nó được sử dụng một cách đạo đức và quản lý dữ liệu. Việc bảo vệ quyền riêng tư, đảm bảo công bằng, duy trì sự tin tưởng và bảo vệ quyền lợi của người dùng. Đồng thời, quản lý chất lượng dữ liệu và bảo mật thông tin cần được chú trọng để đảm bảo rằng AI hoạt động hiệu quả và an toàn. 

Để tận dụng tối đa tiềm năng của AI mà không gây hại cho xã hội và môi trường, các doanh nghiệp cần thực hiện các biện pháp quản lý và sử dụng công nghệ một cách bền vững. Do đó, để khai thác tối đa tiềm năng của AI, cần có các quy định và chính sách rõ ràng nhằm cân bằng giữa việc thúc đẩy phát triển công nghệ và bảo vệ các giá trị đạo đức và quyền riêng tư, và cả môi trường. 

AI mang lại nhiều lợi ích đáng kể nhưng cũng đặt ra một loạt thách thức quan trọng, bao gồm tiêu thụ năng lượng cao, ô nhiễm môi trường, và các vấn đề về quyền riêng tư và bảo mật. Để giảm thiểu tác động tiêu cực này, các công ty công nghệ cần đầu tư vào năng lượng tái tạo và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng năng lượng trong các trung tâm dữ liệu. Chỉ khi các thách thức này được giải quyết một cách thấu đáo, AI mới có thể thực sự phát huy đầy đủ tiềm năng của mình và đồng thời bảo vệ các giá trị cốt lõi của xã hội và môi trường.

Tiếp tục theo dõi bài viết từ VR360 để được cập nhật liên tục những vấn đề xoay quanh lĩnh vực công nghệ mỗi ngày.