5 cách công nghệ VR đang thay đổi ngành Y tế

Bài viết được viết lần đầu vào năm 2021 và cập nhật vào tháng 8/2026 nhằm đảm bảo tính toàn vẹn của nội dung.    

Trong nhiều năm, thực tế ảo (Virtual Reality - VR) thường được biết đến như một công nghệ phục vụ giải trí và trò chơi điện tử. Tuy nhiên, những tiến bộ về phần cứng, trí tuệ nhân tạo (AI) và mô phỏng 3D đã đưa VR trở thành một trong những công nghệ được ứng dụng mạnh mẽ nhất trong lĩnh vực y tế. 

Trong bối cảnh ngành y tế đang chuyển đổi số mạnh mẽ, VR được xem là một phần quan trọng của hệ sinh thái bệnh viện thông minh (Smart Hospital), kết hợp cùng AI, dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT) và Digital Twin để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh. 

Vậy công nghệ VR đang được ứng dụng như thế nào trong y tế? Dưới đây là 5 ứng dụng nổi bật đang thay đổi cách các bệnh viện và cơ sở y tế vận hành. 

Xem thêm:   - Metaverse sẽ thay đổi thế giới như thế nào?

                     - Tầm quan trọng và lợi ích của chuyển đổi số trong doanh nghiệp

Vì sao ngành y tế cần công nghệ VR? 

Y tế là lĩnh vực đòi hỏi độ chính xác cao. Mỗi quyết định của bác sĩ đều ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng người bệnh. Vì vậy, việc đào tạo, thực hành và mô phỏng các tình huống phức tạp luôn là yêu cầu quan trọng. 

Tuy nhiên, việc thực hành các ca phẫu thuật phức tạp luôn tồn tại nhiều hạn chế về chi phí, thời gian và mức độ an toàn. Trong khi đó, bệnh nhân cũng ngày càng mong muốn được trải nghiệm dịch vụ y tế hiện đại, giảm đau, giảm căng thẳng và tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến. 

VR giúp giải quyết những bài toán này bằng cách tạo ra môi trường mô phỏng chân thực, nơi bác sĩ có thể luyện tập nhiều lần mà không gây rủi ro, đồng thời giúp bệnh nhân tương tác với các liệu pháp điều trị mới một cách trực quan hơn. 

Không chỉ vậy, VR còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý dữ liệu y tế khi kết hợp với mô hình 3D, AI và Digital Twin, tạo nền tảng cho các bệnh viện thông minh trong tương lai. 

Hỗ trợ lập kế hoạch và mô phỏng phẫu thuật 

Kể từ khi Tiến sĩ Shafi Ahmed tiến hành ca phẫu thuật VR đầu tiên vào năm 2016, giờ đây bất kỳ ai cũng có thể xem trực tuyến ca phẫu thuật trong thời gian thực. Công nghệ VR cho phép nhiều thứ diễn ra hơn là chỉ nhìn một cách thụ động một ca phẫu thuật từ quan điểm của bác sĩ phẫu thuật. Công nghệ đang được sử dụng để đào tạo các bác sĩ và cho họ thực hiện các hành động.

Các công ty như Osso VR và ImmersiveTouch cung cấp các giải pháp thực tế ảo để đào tạo bác sĩ phẫu thuật và trau dồi kỹ năng của họ, những giải pháp này đã được chứng minh là tốt hơn các phương pháp đào tạo truyền thống. Trên thực tế, một nghiên cứu gần đây từ Harvard Business Review đã chỉ ra rằng các bác sĩ phẫu thuật được đào tạo bằng công nghệ VR có hiệu suất tổng thể tăng 230% so với những người đồng nghiệp được đào tạo theo cách truyền thống. 

Trước những ca phẫu thuật phức tạp, việc hình dung chính xác cấu trúc giải phẫu của bệnh nhân là yếu tố quyết định thành công. 

Hiện nay, dữ liệu từ CT scan hoặc MRI có thể được chuyển đổi thành mô hình 3D và hiển thị trong môi trường VR. Bác sĩ có thể quan sát từng mạch máu, dây thần kinh hoặc khối u ở mọi góc độ, thậm chí "đi xuyên" vào bên trong cơ thể để đánh giá vị trí tổn thương. 

Điều này giúp đội ngũ phẫu thuật xây dựng phương án can thiệp tối ưu trước khi bước vào ca mổ thực tế, giảm thời gian phẫu thuật, hạn chế biến chứng và nâng cao độ chính xác. 

Đối với các ca bệnh hiếm hoặc có cấu trúc giải phẫu phức tạp, VR còn hỗ trợ trao đổi chuyên môn giữa nhiều bác sĩ ở các địa điểm khác nhau thông qua môi trường mô phỏng chung. 

Bệnh nhân thư giãn với công nghệ VR

Mọi bệnh nhân đều có cảm giác rằng thời gian chỉ dừng lại ở bệnh viện, họ không có gì để làm, họ nhớ gia đình, bạn bè và thường xuyên lo lắng về tình trạng của mình. Sự lo lắng khi nằm viện, lo lắng về những cơn đau sắp tới, và cơn đau thực sự sau mỗi ca phẫu thuật là điều xảy đến với bất kỳ một bệnh nhân. Công nghệ VR là một giải pháp hấp dẫn để giúp bệnh nhân thư giãn và giảm bớt đau đớn.

Trong một nghiên cứu thử nghiệm, bệnh nhân đang phẫu thuật tại Bệnh viện St George ở London được tùy chọn sử dụng kính VR trước và trong khi phẫu thuật để xem phong cảnh yên tĩnh. 100% người tham gia báo cáo rằng trải nghiệm bệnh viện của họ đã được cải thiện khi đeo kính, 94% nói rằng họ cảm thấy thư giãn hơn. Hơn nữa, 80% cho biết họ cảm thấy ít đau hơn sau khi đeo kính và 73% cho biết cảm thấy ít lo lắng hơn.

Công nghệ VR cũng đang được sử dụng để giúp phụ nữ vượt qua cơn đau chuyển dạ. Công nghệ VR là một giải pháp thay thế khả thi cho những ai muốn sinh con tự nhiên nhưng không phải lo lắng về trải nghiệm đau đớn.

Các nghiên cứu trước đó với bệnh nhân bị đau đường tiêu hóa, tim, thần kinh và sau phẫu thuật đã cho thấy mức độ đau của họ giảm khi sử dụng công nghệ VR để đánh lạc hướng họ khỏi các kích thích đau đớn.

Điều trị tâm lý và sức khỏe tinh thần 

Một trong những lĩnh vực phát triển nhanh nhất của VR là điều trị các rối loạn tâm lý. 

Công nghệ này được ứng dụng trong điều trị chứng sợ độ cao, sợ không gian kín, rối loạn lo âu, stress sau sang chấn (PTSD) hay các rối loạn ám ảnh. 

Thay vì đối mặt trực tiếp với tình huống gây sợ hãi, bệnh nhân được tiếp cận dần trong môi trường ảo với cường độ được kiểm soát bởi chuyên gia tâm lý. 

VR cũng được sử dụng để hỗ trợ thiền định, thư giãn và cải thiện sức khỏe tinh thần cho người bệnh trong quá trình điều trị dài ngày. 

Đối với trẻ tự kỷ hoặc trẻ có rối loạn phát triển, các môi trường VR tương tác còn giúp cải thiện khả năng giao tiếp và kỹ năng xã hội thông qua các tình huống mô phỏng. 

Phục hồi chức năng sau chấn thương và đột quỵ 

Phục hồi chức năng là quá trình kéo dài và đòi hỏi người bệnh phải luyện tập thường xuyên. 

VR giúp biến những bài tập lặp đi lặp lại thành các trò chơi tương tác, khuyến khích người bệnh tham gia tích cực hơn. 

Ví dụ, bệnh nhân sau đột quỵ có thể luyện tập cử động tay thông qua việc điều khiển các vật thể trong không gian ảo. Người gặp chấn thương chi dưới có thể thực hiện các bài tập giữ thăng bằng hoặc mô phỏng hoạt động đi bộ trong môi trường an toàn. 

Toàn bộ quá trình luyện tập đều được hệ thống ghi nhận và đánh giá, giúp bác sĩ theo dõi tiến triển của từng bệnh nhân theo thời gian. 

 Sự kết hợp giữa VR và AI còn cho phép cá nhân hóa bài tập, điều chỉnh độ khó phù hợp với khả năng phục hồi của mỗi người. 

Ứng dụng VR trong việc đào tạo y bác sĩ 

Một trong những ứng dụng phổ biến của VR là đào tạo nhân lực y tế. 

Thay vì chỉ học qua sách giáo trình hoặc quan sát trực tiếp trong phòng mổ, sinh viên có thể đeo kính VR để bước vào một ca phẫu thuật mô phỏng với hình ảnh 3D sống động. Họ được thực hành nhiều lần các kỹ thuật chuyên môn, từ khâu gây mê, xử lý vết thương đến thao tác với các dụng cụ phẫu thuật mà không gây ảnh hưởng đến bệnh nhân. 

Đối với bác sĩ, VR cũng trở thành công cụ đào tạo liên tục, đặc biệt trong các chuyên ngành như ngoại khoa, tim mạch, thần kinh hay chỉnh hình. Các tình huống cấp cứu hiếm gặp có thể được tái hiện để đội ngũ y tế luyện tập kỹ năng phối hợp và ra quyết định trong môi trường gần giống thực tế. 

Nhờ khả năng mô phỏng không giới hạn, VR giúp giảm chi phí đào tạo, tăng số lần thực hành và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế. 

Xu hướng mới: Khi AI kết hợp cùng VR trong y tế 

Thế hệ VR mới không chỉ dừng lại ở việc hiển thị hình ảnh 3D mà còn được tích hợp trí tuệ nhân tạo để nâng cao hiệu quả sử dụng. 

AI có thể đóng vai trò như một trợ lý ảo, hướng dẫn sinh viên trong quá trình thực hành, đánh giá thao tác của bác sĩ hoặc phân tích dữ liệu luyện tập của bệnh nhân để đưa ra gợi ý phù hợp. 

Trong tương lai, VR kết hợp với AI, Digital Twin và dữ liệu y tế sẽ cho phép xây dựng "bản sao số" của cơ thể người bệnh. Các bác sĩ có thể mô phỏng nhiều phương án điều trị trên mô hình số trước khi áp dụng vào thực tế, góp phần cá nhân hóa phác đồ điều trị và nâng cao tỷ lệ thành công. 

Đây cũng là nền tảng quan trọng để phát triển các bệnh viện thông minh, nơi dữ liệu, công nghệ và con người được kết nối trên cùng một hệ sinh thái số. 

Từ đào tạo nhân lực, lập kế hoạch phẫu thuật, điều trị, phục hồi chức năng đến chăm sóc sức khỏe tinh thần, VR đang góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và mang lại trải nghiệm tốt hơn cho cả bác sĩ lẫn bệnh nhân. 

Với sự phát triển của AI, Digital Twin và các nền tảng dữ liệu số, vai trò của VR trong ngành y tế sẽ còn tiếp tục mở rộng trong những năm tới. Không chỉ giúp tối ưu quy trình vận hành, công nghệ này còn mở ra hướng tiếp cận mới trong đào tạo, nghiên cứu và điều trị, hướng tới một nền y tế thông minh, chính xác và lấy người bệnh làm trung tâm. 

CÂU HỎI THƯỜNG GẶP (FAQs)

LIÊN HỆ HỢP TÁC CÙNG VR360 
VR360 – ĐỔI MỚI ĐỂ KHÁC BIỆT 
- Fb: https://www.facebook.com/vr360vnvirtualtour/
- Hotline:  0935 690 369  
- Email: infor@vr360.com.vn 
- Địa chỉ:

• 123 Phạm Huy Thông, Sơn Trà, Đà Nẵng
• Toà nhà Citilight, số 45 Võ Thị Sáu, Đakao, Quận 1, TP Hồ Chí Minh
• 3B Đặng Thái Thân, Phan Chu Trinh, Hoàn Kiếm, Hà Nội